Deklaracja do CEEB: Kto musi ją złożyć i jak zgłosić nowe źródło ciepła

Deklarację do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) składa właściciel lub zarządca budynku albo lokalu, w którym działa źródło ciepła lub spalania paliw o mocy do 1 MW. Dotyczy to praktycznie każdego domu: kotła na węgiel, drewno, pellet, gaz czy olej, pompy ciepła, kominka, pieca kaflowego, ogrzewania elektrycznego, a także podłączenia do sieci ciepłowniczej. Nowe źródło ciepła zgłasza się w ciągu 14 dni od jego pierwszego uruchomienia, elektronicznie przez internet albo na papierowym formularzu w urzędzie gminy. Termin dla źródeł działających przed 1 lipca 2021 roku już minął, więc kto do tej pory deklaracji nie złożył, powinien zrobić to jak najszybciej.

Październik to dobry moment, by to sprawdzić. Wiele osób wymienia kocioł lub montuje pompę ciepła tuż przed sezonem grzewczym i zapomina, że nowa instalacja oznacza nową deklarację.

Czym jest CEEB i do czego służą dane

CEEB to publiczny rejestr prowadzony przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego. Zbiera informacje o tym, czym ogrzewane są budynki w Polsce i jak podgrzewana jest w nich woda. Dane służą gminom i instytucjom państwowym do planowania programów wymiany kotłów, kontroli przestrzegania uchwał antysmogowych i oceny jakości powietrza. Na ich podstawie łatwiej też ustalić, gdzie wciąż pracują stare kotły bezklasowe, których eksploatacja w wielu województwach jest już zakazana.

Złożenie deklaracji nie oznacza automatycznie kontroli ani kary za stary kocioł. To obowiązek informacyjny, choć dane z ewidencji mogą być wykorzystywane przy kontrolach przestrzegania przepisów.

Kto i jakie źródła ciepła musi zgłosić

Źródło ciepła lub spalania paliw	Czy wymaga deklaracji
kocioł na paliwo stałe (węgiel, drewno, pellet, ekogroszek)	tak
kocioł gazowy, olejowy	tak
pompa ciepła, ogrzewanie elektryczne	tak
kominek, piec kaflowy, koza, kuchnia węglowa	tak, także gdy służą jako dodatkowe ogrzewanie
podłączenie do sieci ciepłowniczej	tak
kolektory słoneczne do ciepłej wody	tak, jako źródło ciepła do podgrzewania wody

Obowiązek ma właściciel lub zarządca budynku. W domu jednorodzinnym będzie to zwykle właściciel, w bloku zarządca lub wspólnota. Jeżeli w mieszkaniu w bloku działa indywidualne źródło, na przykład kocioł gazowy lub kominek, warto ustalić z zarządcą, kto składa za nie deklarację, żeby nie zostało pominięte.

Terminy: nowy kocioł, wymiana i budynki przed 2021 rokiem

• Nowe źródło ciepła (nowy dom, wymiana kotła, dodatkowy kominek): 14 dni od pierwszego uruchomienia.
• Źródła uruchomione przed 1 lipca 2021 roku: termin minął 30 czerwca 2022 roku. Zaległą deklarację nadal można i należy złożyć.
• Zmiana źródła: przy wymianie kotła składa się nową deklarację, w której wskazuje się aktualne źródło.

Za niezłożenie deklaracji grozi grzywna. W praktyce gminy częściej wzywają do uzupełnienia obowiązku, niż od razu karzą, ale nie warto na to liczyć. Złożenie deklaracji zajmuje kilkanaście minut.

Jak złożyć deklarację przez internet krok po kroku

1. Wejdź na stronę CEEB prowadzoną przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego i wybierz złożenie deklaracji przez internet.
2. Zaloguj się profilem zaufanym, e-dowodem lub bankowością elektroniczną. Jak korzystać z e-dowodu przy sprawach urzędowych, opisujemy w poradniku Jak złożyć wniosek o dowód osobisty przez internet: Kompletny poradnik.
3. Wybierz formularz A (budynki i lokale mieszkalne) albo B (niemieszkalne).
4. Podaj adres budynku, dane właściciela lub zarządcy i rodzaj źródła ciepła. Przydadzą się: dokumentacja kotła, data montażu, klasa kotła z tabliczki znamionowej lub instrukcji.
5. Podpisz i wyślij deklarację. Zachowaj potwierdzenie złożenia.

Jeśli nie korzystasz z internetu, deklarację w wersji papierowej składa się w urzędzie gminy, osobiście lub pocztą. Formularz jest dostępny w urzędzie i na stronie CEEB. Pracownik gminy wprowadza dane do systemu.

Deklaracja CEEB a dopłaty do wymiany kotła

Osoby, które planują wymianę starego kotła z pomocą programów dopłat, rządowych lub gminnych, powinny pilnować porządku w ewidencji. Instytucje rozpatrujące wnioski coraz częściej sprawdzają, jakie źródło ciepła było zgłoszone w budynku przed wymianą, a po zakończeniu inwestycji oczekują nowej deklaracji z aktualnym urządzeniem. Brak wpisu albo niezgodność danych z dokumentami może wydłużyć rozliczenie dotacji.

Dlatego przy wymianie najlepiej działać w ustalonej kolejności: sprawdzić, czy stare źródło jest w ewidencji, zachować dokumenty demontażu, a po pierwszym uruchomieniu nowego urządzenia złożyć deklarację w terminie 14 dni. Warto też poprosić instalatora o protokół uruchomienia z datą, bo od niej liczy się ten termin. Porządek w papierach oszczędza później wielu telefonów do urzędu i operatora programu.

Na co uważać przy wypełnianiu i po złożeniu deklaracji

Najczęstsze błędy to pominięcie dodatkowych źródeł ciepła, na przykład kominka używanego tylko w weekendy, i podanie złej klasy kotła. Klasę sprawdzisz na tabliczce znamionowej lub w dokumentacji. Kocioł bez tabliczki i dokumentów zwykle jest kotłem bezklasowym, co ma znaczenie przy uchwałach antysmogowych i programach dopłat do wymiany.

Uważaj też na osoby, które chodzą po domach i podają się za urzędników sprawdzających deklaracje CEEB. Gmina może prowadzić kontrolę, ale jej pracownicy mają legitymację i upoważnienie. Nikt nie powinien pobierać opłaty za złożenie deklaracji, bo jest ona bezpłatna. Przy okazji przeglądu ogrzewania przed zimą warto też zajrzeć do polisy domu, bo ubezpieczyciele zwracają uwagę na sprawność instalacji i aktualne przeglądy kominiarskie. Piszemy o tym w tekście Jak wybrać odpowiednie ubezpieczenie mieszkania: Na co zwrócić uwagę.